نرم افزار اکسل Excel
اکسل یکی از نرمافزارهای خانواده مایکروسافت آفیس است که به عنوان نرمافزار صفحه گسترده (Spreadsheet) نیز شناخته میشود. اکسل نرمافزاری برای مرتب کردن دادهها، آرایش دادن به آنها، تحلیل، و در نهایت ایجاد داشبوردهای تحلیلی و گزارشی است. این نرمافزار قدرت بسیار زیادی را به شما برای تحلیل انواع دادهها میدهد و میتوانید با کمک توابع، فرمولها و قسمت برنامه نویسی حجم زیادی از دادهها را به راحتی مرتب سازی، تحلیل و گزارش دهی کنید.
نرمافزار اکسل به صورت کلی از خاصیت جدولهای دو جهته (ستونی و ردیفی) بهره میبرد. این شیوه گرچه به نظر ساده میآید اما میتواند به خوبی هر آرایه چند بعدی از دادهها را در خود جای دهد و پردازشهای دقیقی را در اختیار شما قرار دهد.
اکسل نرمافزار نسبتا ساده ای است. شما میتوانید با چند ترفند ساده بسیاری از بخشهای این نرمافزار را بیاموزید و بدون هیچ مشکلی با آن کار کنید. بسیاری از بخشهای که در نرمافزار اکسل استفاده میشود مشابه با سایر نرمافزارهای آفیس است و به همین خاطر شما مشکلی در فراگیری آنها نخواهید داشت. اگر با یکی از نرمافزارهای آفیس نظیر Ms.Word یا Ms.Power Point کار کرده باشید، کار با نرمافزار اکسل برای شما بسیار راحت و دلنشین خواهد بود و بدون تلاش اضافه میتوانید با آن کار کنید و دادههای خودتان را تحلیل و بررسی کنید.
اکسل دارای چند محیط است؟
- بخش جداول داده: اگر شما نرمافزار اکسل را باز کنید، میبینید که اکسل بلافاصله و به صورت پیش فرض یک ورک بوک با چند ورک شیت را د راختیار شما قرار میدهد. شما میتوانید تمام اطلاعات مورد نظر خودتان را در این قسمت وارد کنید. ابزارهایی نظیر جداول و جداول Pivot نیز در اینجا به کمک شما میآیند و قدرت آرایشی بهتری را در اختیار شما قرار میدهند. همچنین در اینجا میتوانید از انواع فرمولها و توابع و نیز انواع فرمت دهیها برای نرمافزار اکسل استفاده کنید. این بخش یکی از رایج ترین محیطهایی است که شما در نرمافزار اکسل کار میکنید و اغلب افراد نیز در این سطح با نرمافزار اکسل کار میکنند.
- بخش برنامه نویسی VBA: نرمافزارهای آفیس دارای محیطهای برنامه نویسی Visual Basic Application نیز هستند. این بخش به شما کمک میکند که بتوانید انواع ماکروها و توابع پیچیده تر را با زبان برنامه نویسی Visual Basic برنامه نویسی کنید. در اینجا شما امکانات بیشتر و تخصصی تری را برای تحلیل دادهها و پردازش آنها در اختیار دارید و میتوانید از دستورات برنامه نویسی مانند While و ّFor نیز استفاده کنید که برای پردازشهای تکراری دستورات بسیار مهمی هستند و به شما قابلیتهای خوبی را میدهند تا بتوانید کارهای تکراری را به راحتی انجام دهید. این محیط به صورت پیش فرض فعال نیست و شما میتوانید در بخش اکسل حرفه ای سایت برندانگار به شیوه فعال سازی آن آشنا شوید.
یکپارچگی اکسل با سایر نرمافزارهای
نرمافزار اکسل به خوبی میتواند دادههای خودش را با سایر نرمافزارهای آفیس و حتی بسیاری از نرمافزارهای دیگر به اشتراک بگذارد. شما میتوانید بدون هیچ مشکلی جداول اکسل را در فایلهای نرمافزارهایی مانند Ms.Word یا Ms.Power Point وارد کنید. همچنین اکسل میتواند دادههای خودش را به صورت انواع فرمتها مانند CSV ، html یا text و حتی PDF منتشر کند. با این فرمتها شما میتوانید دادههای خودتان را در سطح وب و یا با سایر بانکهای داده به اشتراک بگذارید.
بسیاری از داشبوردهای تحلیل داده میتوانند خروجیهای کاملی را به صورت فایلها اصلی اکسل با فرمت xlsx یا xls ارائه کنند و به همین خاطر شما هیچ مشکلی را در این زمینه نخواهید داشت. و میتوانید به راحتی دادههای داشبوردها و نرمافزارهای مختلف را در نرمافزار اکسل باز کنید و آنها را تحلیل و بررسی کنید.
اکسل از نظر وردی فایلها نیز بسیار غنی است و میتواند اغلب فایلهای مرتبط به دادهها در فرمتهای مختلف را بخواند که ما فهرست کاملی از آنها را در مقاله مرتبط به این موضوع شرح داده ایم. شما میتوانید برای این منظور به مقالههای مرتبط به ورودیهای اکسل در سایت برندا نگار مراجعه کنید.
در کل چه با نرمافزارهای مهندسی مانند AutoCAD کار کنید یا با نرمافزارهای تحلیل داده مانند Power BI و یا نرمافزارهای ارائه مطلب مانند PowerPoint یا حتی داشبوردهای داده مانند Google Ads و Google Analytics میتوانید از اکسل به عنوان یک ابزار کامل تحلیل داده استفاده کنید و خروجیهای و ورودیهای متناسب با آنها را در اختیار داشته باشید.
ابزارهای کاربردی در اکسل
اکسل یکی از پرتعداد ترین ابزارهای تحلیل داده را در اختیار شما میگذارد. در اینجا هیچ حدی برای تحلیلهای داده وجود ندارد. شما میتوانید به راحتی برای هر کاری ابزار مناسبی را در اختیار داشته باشید. برای مثال برخی از ابزارهای مفید تحلیل داده در اکسل به شرح زیر هستند:
- جداول: یکی از موثرترین ابزارها در اکسل جداول هستند. این جداول میتوانند ویژگیهای متنوعی را برای آرایش و چیدمان دادهها در اختیار شما قرار دهند. جداول ورود، آرایش، فرمت بندی و تحلیل دادهها را به شکل بسیار پویایی در میآورند و شما میتوانید به راحتی دادههای گوناگون را به جداول وارد کنید. جدول بلافاصله بر اساس تعداد ورودی آرایش جدید را قبول میکنند و اشاره کردن به دادهها به راحتی صورت میگیرد.
- جداول PIVOT: یکی از جداول کاربردی برای گزارش سازی جداول پیوت هستند. این جداول بسیار سریع کار تحلیل حجم زیادی از دادهها را برای شما انجام میدهند و شما میتوانید از آنها برای گزارش سازی، داشبورد سازی و تحلیل دادهها استفاده کنید. این جداول به شکل قوی تری در نرمافزاری مانند Power BI نیز وجود دارند. امروزه برخی از نرمافزارهای دیگر مانند Google Sheets و Google Looker Studio نیز از این جداول دارند. کار با جداول پیوت میتواند لذت کار با دادهها را چند برابر کنند. در بخش مرتبط به این جدول شما با قدرت و تواناییهای این جداول در برندانگار شما با کار این جداول بیشتر و بهتر آشنا خواهید شد.
- توابع و فرمولهای اکسل: اکسل یکی از غنی ترین مجموعه فرمولهای تحلیل داده برای موارد گوناگون را در اختیار شما قرار میدهد. چه در زمینه کاربردهای محاسباتی ساده یا امور مالی و یا حتی امور مهندسی کار کنید، اکسل فرمولهای کاملی را به شما ارائه میکند. با این فرمولها و توابع میتوانید هر محاسبه ای را انجام دهید. همچنین کار با رشتهها در اکسل عالی است.
- نمودارها: اکسل به شما انبوهی از نمودارهای متنوع با گزینهها و تنظیمات عالی را ارائه میدهد. این تنوع شما را از هر نرمافزار دیگری بی نیاز میسازد. در عین حال شما میتوانید از برخی از افزونههای مجانی و یا پولی اکسل استفاده کنید و نمودارهای خارق العاده ای را به اکسل اضافه کنید. با این نمودارها شما میتوانید نمودارهای گویا، پویا و به روز رسانی در لحظه ایجاد کنید که کاربران میتوانند خیلی سریع به درک درستی از اطلاعات شما برسند. در کنار این موارد ترکیب این نمودارها با جداول پیوت شما را شگفت زده میکند.
- فرمت دهی: یکی از قابلیتهای خوب اکسل فرمت دهی سلولها است. در اکسل شما میتوانید انواع فرمت دهیهای ایستا و پویا (بر حسب ویژگیهای مقداری) را در اختیار داشته باشید. انواع فرمت دهیها بر اساس رنگ، شکل ظاهری، تاریخ، ارز، قیمت، اعداد، مقدار اعشاری، زمان و حتی عبارتهای و کلمات در اکسل وجود دارند که به شما در فرمت دهی کمک میکنند. برای ساخت داشبوردهای حرفه ای و یا حتی تحلیل دادهها این فرمت بندیها بسیار به شما کمک خواهند کرد.
- زبان برنامه نویسی VBA: اگر حتی این مقدار از امکانات برای شما کافی نباشد، اکسل به شما این امکان را میدهد که بتوانید از زبان برنامه نویسی Visual Basic Application برای توسعه فعالیتهای خودتان بهره ببرید. در اینجا دیگر امکانات شما سر به فلک میکشد و شما هر کاری را میتوانید انجام دهید. ماکروها و بسیار از داشبوردهای حرفه ای که با استفاده از VBA ساخته میشوند میتوانند شما را در درک عمیق تر از دادهها، راحتی در انجام کارهای تکراری و حتی استفاده از قابلیت نرمافزارهای دیگر یاری کنند. ما در بخش برنامه نویسی VBA برای اکسل به این موضوع بر خواهیم گشت و آن را مطالعه میکنیم.
- قابلیت اتصال به انواع بانک داده: اکسل میتواند از انواع بانکهای داده به عنوان ورودی اطلاعات استفاده کند. با این کار شما میتوانید به راحتی دادهها ذخیره شده در بانکهای داده، داشبوردها و غیره را در اکسل نیز در اختیار داشته باشید.
- پشتیبانی از زبانهای برنامه نویسی: بسیاری از زبانهای برنامه نویسی مانند Python و C# و حتی PHP قابلیتهایی برای ایجاد خروجی و یا خواند فایلهای اکسل دارند. این یعنی اینکه شما میتوانید به لایههای بسیار عمیق تحلیل داده بروید و هیچ محدودیتی را احساس نکنید.
چند ورژن از اکسل وجود دارد؟
نرمافزار اکسل در ورژنهای مختلفی تولید شده است که هر کدام ویژگیهای خاصی دارند. برخی از ویژگیهای آنها به شرح زیر هستند:
- اولین نسخه اکسل در سال 1982 با نام Multiplan منتشر شد. این نسخه بر روی سیستم عاملهایی نظیر DOS کار میکرد و تا سالها قابلیتهای زیادی ندات. بیشتر یک ایده اولیه بود و میتوانستید با کمک آن تحلیلها و اقدامات محدودی را انجام دهید.
- اکسل ورژن 2.0 که در سال 1987 ساخته شد و یک نسخه بسیار ابتدایی بود که کاربردهای محدودی را پشتبانی میکرد. با این حال
- اکسل ورژن 3.0 در سال 1990 تولید شد، اکنون قابلیتهایی مانند کشیدن، چارتهای سه بعدی و قابلیتهای دیگر نیز به آن افزوده شده بود.
- اکسل ورژن 4.0 در سال 1992 ارائه شد که قابلیتهایی نظیر autofill نیز در آن تعبیه شده بود.
- اکسل ورژن 5.0 در کمتر از یک سال بعد با ترکیب زبان VBA رائه شد و همچنین قابلیت توابع نیز به آن اضافه شد. اکنون امکان نوشتن ماکرو و بهره گیری از چارتهای پیشرفته نیز در اکسل وجود داشت.
- اکسل ورژن 7.0 در سال 1995 برای Windows 95 ارائه شد که یک نرمافزار تحت ویندوز بود و ویژگیهای زیادی را به کاربر میداد. همچنین اولین ورژن اکسلی بود که تمام ویژگیهای آن با ماوس قابل اجرا بود.

- اکسل ورژن 9.0 در سال 1997 انتشار داده شد که یک نسخه بسیار مهم است. در این نسخه شما بسیاری از قابلیتهای اکسل را در اختیار دارید. بسیاری از نرمافزارها و داشبوردهای داده، هنوز خروجیهای متناسب با این نسخه از اکسل را در اختیار شما قرار میدهند و از خروجیهای این ورژن برای کارهای پردازش داده خودشان بهره میبرند.
- اکسل ورژن 11.0 در سال 2003 ارائه شد. این نسخه متناسب با قابلیتهای Windows XP طراحی شده بود. قابلیتهای نسبتا خوبی به این ورژن اضافه شده بود و یکپارچگی بیشتری با سایر نرمافزارهای گروه آفیس در آن تعبیه شده بود.
- اکسل ورژن 12.0 در سال 2007 میلادی منتشر شد که از نوار ریبون استفاده کرده بود. علاوه بر آن قابلیتهای هدایت گرافیکی بسیار قوی تر شده بود و خودکار سازی فعالیتها در آن بهبودی چشمگیری پیدا کرده بود. توابع و فرمولها بیشتر شده بودند و امکان اتصال به اینترنت و بانکهای داده نیز در ان تقویت شده بود.

- اکسل ورژن 14.0 در سال 2010 به بازار آمد. در اینجا شما میتوانستید از توابع چند رشته ای، جداول پیوت، فرمتهای شرطی، اضافه کردن تصاویر، ایجاد پیش نمایش و شخصی سازی نوار ریبون و چندین قابلیت دیگر استفاده کنید.
- اکسل ورژن 15 در سال 2013 میلادی عرضه شد. در اینجا قابلیتهایی نظیر پردازشهای چند رشته ای، ایجاد Power view و نیز Timeline Slicer و 50 تابع جدید به اکسل اضافه شده بود. قابلیتهای اکسل در خودکار سازی وظایف کار با دادهها و نیز ورودی و خروجیها به شدت افزوده شده بود. شما در این ورژن هرچه از اکسل را میخواستید در اختیار داشتید.
- اکسل ورژن 16 در سال 2016 عرضه شد. در اینجا قابلیتهای گوناگونی نظیر اتصال به Power Query گوگل، ایجاد حالت Read-only، دسترسی با صفحه کلید به جداول پیوت، مدلهای جدید چارتها و نمودارها، امکان اتصال به نرمافزار Visio، ایجاد توابع پیش بینی داده، امکان استفاده از حالت چند Slicer و غیره در اکسل دیده شده بود. اکسل در این ورژن تبدیل به یک نرمافزار حرفه ای برای پردازش و تحلیل داده شده بود.

- اکسل ورژنهای 2021 و 365: یکی از اتفاقا در سال 2020 به این سو، ایجاد فضاهای ابری و محیطهای پردازش ابری ارزان قیمت بود. این کار شرکتهایی مانند گوگل را واداشت که وارد رقابت با اکسل شود و با ارائه داشبورد Google Sheets یک رقیب قدرتمند و ارزان قیمت را در برابر اکسل قرار دهد. هرچند که قابلیتهای گوگل شیت در ابتدا آن قدرها هم زیاد نبود اما سرعت پیشرفت آن واقعا خیره کننده بود. د رعین حال این نرمافزار رایگان بود و در فضای Work Space گوگل به شما ارائه میشود. مایکروسافت در جواب این کار ورژن Excel 365 را ارائه داد که یک نسخه ابری بود و میتوانید از آن به صورت رایگان و در حال پرمیوم به شکل خرید اشتراک استفاده کنید. این نرمافزار قابلیتهای اکسل را به شما میدهد و مانند گوگل شیت قابلیت دسترسی چندگانه، اشتراک گذاری فایلها و بسیاری از امکانات ابری دیگر را به شما میدهد. با این حال بسیاری از افراد هنوز از نسخههای تحت رایانههای شخصی استفاده میکنند. این هم به دلیل راحتی و هم به خاطر امنیت اطلاعات است. گرچه این سالها تمایل به نسخههای تحت فضای ابری بیشتر شده است.
اکسل برای اپل
به مانند سایر نرمافزارهای شرکت مایکروسافت، نرمافزار اکسل دارای نسخه مشابه برای سیستم عامل Apple مانند iOS و MAC است. اگر شما از این سیستم عاملها استفاده میکنید میتوانید ورژن به روز را برای سیستم عامل خودتان استفاده کنید. در اینجا هیچ محدودیتی برای سیستم عاملهای دیوایسهای اپل وجود ندارد.
آینده اکسل
به نظر نمی رسد که اکسل به این زودیها از میدان به در شود. بسیاری از شرکتها، کسب و کارها، دانشمندان و دانشجویان هنوز هم از اکسل به عنوان اصلی ترین نرمافزار تحلیل داده خودشان استفاده میکنند. با این حال قابلیتهای اکسل هر روز اضافه میشود. در آینده احتمالاً ما شاهد ابزارهای هوش مصنوعی، خودکار سازی بیشتر، هوشمند شدن برخی از ابزارها و توابع جدید خواهیم بود. همچنین پلاگینهای عالی با قابلیتهای زیاد برای اکسل توسعه داده شده است که میتوانند به ما در پردازش و تحلیل داده کمک کنند.
اکسل به شدت از سمت بسیاری از زبانهای برنامه نویسی حمایت میشود. اکنون اغلب زبانهای برنامه نویسی دارای کتابخانههای ویژه برای خروجی اکسل و یا خواندن اطلاعات از فایلهای اکسل هستند. به همین خاطر شاید در آینده شاهد یکپارچه سازیهای بیشتری در این زمینه باشیم.
بصری سازی داده و تبدیل فایلهای گرافیکی به دادههای قابل تحلیل و بهره گیری از بینایی ماشینی نیز یکی از اقداماتی است که در اکسل به شدت مورد استفاده است. در آینده احتمالا بینایی ماشینی تبدیل به یک ابزار بسیار رایج در اکسل خواهد بود.
نسخههای ابری اکسل نیز به شدت در حال توسعه هستند. به خاطر ارزان بودن، دسترسی راحت و نیز امکان اشتراک گذاری اطلاعات بر روی انواع دیوایسها در فضای اینترنت احتمالا ما توسعههای بیشتری را در نسخههای ابری و تحت وب اکسل خواهیم خواهیم دید.
همچنین اکسل توسط بسیاری از اپلیکیشنهای گوشی همراه، تبلتها و رایانههای کوچک پشتیبانی میشود. امکانات زیادی اکنون در بازار برای این مورد وجود دارد که در آینده نیز به آنها افزوده میشود.
با این مفاهیم میتوانیم بگوییم، اکسل در آینده هوشمندتر، قدرتمندتر، فراگیرتر، راحت تر و در عین حال کاربردی تر خواهد بود. به نظر نمی رسد که حتی با وجود هوشهای مصنوعی قوی به این زودیها ما بتوانیم نرمافزاری مانند اکسل را کنار بگذاریم. اما قطعا با نسخههای حرفه ای تر از اکسل در آینده روبرو خواهیم بود که به ما در تحلیل بهتر و سریعتر دادهها کمک میکنند.